De zeepbel rond crypto als het digitale goud spat uiteen

Ruim één miljoen Nederlanders is nu in het bezit van cryptomunten. Veel beleggers beschouwen ‘crypto’ – mede gezien de negatieve rente op sparen – als een geschikt oppotmiddel. Ook door de grote volatiliteit op de aandelenmarkten is het blikveld naar de cryptohandel verschoven. Tegelijkertijd staat de waarde van reguliere valuta’s onder druk door de grootschalige opkoopprogramma’s van de FED en de ECB. Met de hoge inflatie die verder is aangewakkerd door de oorlog in Oekraïne, neemt de onrust op de financiële markten toe, waardoor nu óók cryptovaluta’s zich in zwaar weer bevinden. In november vertegenwoordigde de cryptomarkt nog een waarde van drieduizend miljard dollar; nu is hiervan nog slechts een derde over. Beleggers doen op grote schaal hun digitale munten van de hand en alles wijst erop dat een ‘shake out’ op handen is. Zo zal een deel van de talrijke cryptomunten deze crisis niet overleven, terwijl juist in tijden van crises duidelijk wordt wat de sterkste reddingsboei is.

De snelheid waarmee de cryptomarkten zich hebben ontwikkeld, spreekt tot de verbeelding. Niet voor niets is ‘crypto’ door slimme marketeers gemunt als het ‘nieuwe goud’. Het is echter zeer de vraag of deze virtuele valuta de rol van goud kan terugdringen. Toegegeven, er is een aantal overeenkomsten. Goud en bitcoin danken hun populariteit aan het feit dat ze worden gezien als onafhankelijke ‘wereldvaluta’. Zo kunnen zij in tegenstelling tot geld niet worden bijgedrukt en aan waarde inboeten. Toch zijn de fundamenten bij goud wezenlijk anders dan bij crypto. Zo wordt goud al eeuwenlang beschouwd als hét fundament onder een valutasysteem dat wereldwijd geaccepteerd wordt. Landen houden goudvoorraden aan als buffer voor het geval hun valuta in een duikvlucht terechtkomt. Dat zorgt voor een bodem in de goudprijs, waardoor goud een goede vluchthaven is tegen inflatie.

‘Massa is kassa’

Crypto is veel kwetsbaarder voor de grillen van de markt. Terwijl ‘crypto’ sinds begin dit jaar ruim een derde aan waarde heeft verloren, is de goudprijs met tien procent gestegen. Goud is waardevaster en er zijn meer partijen die de stabiliteit van het goudsysteem borgen. Bovendien is in de cryptomarkt een groot gebrek aan transparantie. In deze markt gaan miljarden om, waarvan slechts een kleine groep profiteert. Een handjevol crypto-miljardairs verdeelt onderling de koek en manipuleert de koersen door met cryptomunten te speculeren. Kleinere beleggers begeven zich in een ondoorzichtig speelveld waarin de superrijken de dienst uitmaken. Voor hen is massa kassa; zij cashen een deel van het geld dat particuliere beleggers massaal in crypto hebben geïnvesteerd. Wie dus op zoek is naar een veilige haven voor vermogen, een oppotmiddel, zou zich bij crypto investeringen naarstig achter de oren moeten krabben.

“De mythe van crypto als het ‘nieuwe goud’ wordt nu weliswaar doorgeprikt, maar het klappen van deze zeepbel kan leiden tot een neerwaartse spiraal”

De mythe van het nieuwe goud

Door de grote schokken die in de wereldeconomie plaatsvinden, is het bewustzijn van goud als waardevaste belegging gegroeid. Een verlies van vertrouwen in de cryptomarkt kan echter leiden tot risico’s die we niet mogen onderschatten. Als het geld dat miljoenen mensen in crypto hebben belegd verdampt, kan dat leiden tot een forse dip in het vertrouwen in de economie en het reguliere financiële systeem. Doordat een enorme som geld aan de economie wordt onttrokken, kan dit ontwrichtende macro-economische effecten. De mythe van crypto als het ‘nieuwe goud’ wordt nu weliswaar doorgeprikt, maar het klappen van deze zeepbel kan leiden tot een neerwaartse spiraal. Hierdoor winnen toezicht en regulering aan belang. Zo is het cruciaal dat beleggers vanaf een bepaald instapbedrag, bijvoorbeeld 5.000 euro, een registratieplicht krijgen. Zo is bij goud precies bekend welke voorraden er zijn, wie deze aanhoudt en is er een goed beeld van de schommelingen tussen vraag en aanbod. De markt voor crypto is nu nog een black box. Crypto kan naast goud alléén een alternatief zijn, als het aanbod overzichtelijk is: met een veel kleiner aantal aantoonbaar betrouwbare cryptomunten in plaats van het huidige aanbod dat ruim 18.000 cryptomunten telt.