Een geloofsbelijdenis in zilver: de Saksische doopthaler uit 1751

For our international audiance: an English version of this text is available below.

Een van de hoogtepunten van onze muntenveiling in september is een stuk dat de grenzen van de numismatiek overschrijdt: een doopthaler uit 1751 van de munt van Harz-Zellerfeld in Saksen, geslagen door stempelsnijder Johan Benjamin Hecht. Deze uitzonderlijke thaler geeft niet alleen een bijbelse scène weer — hij brengt deze tot leven. Met de volledige bijbeltekst op zowel de voor- als de achterzijde behoort deze munt tot de theologisch meest geladen stukken die ooit bij ons geveild zijn.

10-08-20267 min leestijdZilver
105043-3

Vroomheid in metaal geslagen 

Doopthalers ontstonden in de Duitse vorstendommen als een uitgesproken Lutherse traditie: grootformaat zilveren munten die in opdracht werden geslagen ter herdenking van het sacrament van de doop en om als devotievoorwerpen te dienen. In tegenstelling tot gangbaar betaalmiddel werden deze stukken opgevat als geloofsvoorwerpen – geschenken om te koesteren, te bestuderen en door te geven. Hun iconografie was rechtstreeks ontleend aan de Bijbel, en de mooiste exemplaren lezen bijna als in zilver gegoten preken.

De voorzijde: alle drie de stemmen van de Drie-eenheid 

De voorzijde toont de doop van Jezus in de Jordaan door Johannes de Doper. De scène zit vol theologische betekenis: Johannes verkondigt ‘Siehe, das ist Gottes Lamm, welches der Welt Sünde trägt’ (Johannes 1:29). Boven hen verklaart God de Vader: ‘Dies ist mein lieber Sohn, den solt ihr hören’, terwijl de Heilige Geest neerdaalt in de gedaante van een duif. Alle drie de personen van de Drie-eenheid zijn aanwezig en krijgen een stem; een compositorische prestatie die maar weinig munten uit welk tijdperk dan ook hebben bereikt. Op de rand staat nog een gebod uit Mattheüs 28:19: ‘Tauffet sie im Nahmen des Vaters, und des Sohnes, und des H. Geistes’.

Gerelateerd

Tijd voor een klassieker: IWC Portugieser Chronograph
04-09-2026

Edelsteen van de maand: saffier
04-09-2026

Het LBMA-keurmerk: jouw garantie op kwaliteit
04-09-2026

Vintage sieraden en pre-owned horloges populairder dan ooit
20-08-2026

Tijd voor een klassieker: Omega Constellation Manhattan
05-08-2026

De achterzijde: een theologisch betoog in negen regels 

Waar de voorzijde de scène toont, wordt op de achterzijde het betoog gevoerd. Negen regels tekst zetten de Lutherse leer over de doop uiteen, afgesloten met de woorden ‘Gott Vater nimt zum Kinde mich in der Taüffe an. Gott Sohn tilgt meine Sünde die mich verdammen kan. Der Geist mich neü gebiert und dann zum Himmel führt’, met verwijzingen naar Galaten, Titus en 1 Petrus. Op de rand staat de belofte uit Marcus 16:16: ‘Wer da glaubet und getaufft wird, der wird selig werden’. Samen vormen de twee zijden een volledige geloofsbelijdenis — een zeldzame prestatie in de numismatische kunst.

Muntenspecialist Mitch de Vroed: „Dit is zo’n munt waarbij je steeds weer nieuwe lagen ontdekt. Op de voorzijde is de doopscène afgebeeld met alle drie de personen van de Drie-eenheid, elk met hun eigen woorden uit de Schrift. De achterzijde zet het theologische betoog voort in negen regels tekst. Hecht maakte geen munt — hij maakte een geloofsbelijdenis in zilver.”

Johan Benjamin Hecht en de munt van Harz-Zellerfeld 

De munt van Harz-Zellerfeld in Nedersaksen was een van de meest productieve munten van de Duitse staten. Stempelsnijder Johan Benjamin Hecht, wiens initialen I.B.H. op de achterzijde staan, stond bekend om zijn ambitieuze, verhalende composities. Deze doopthaler vertegenwoordigt de traditie op haar hoogtepunt: technisch volmaakt, iconografisch ambitieus en spiritueel oprecht.

Deze thaler, beoordeeld als VF/XF, wordt aangeboden als lot 343 in onze muntenveiling van september. Een zeldzame kans om zowel een devotioneel voorwerp als een numismatische schat te verwerven.

A Confession of Faith in Silver: The 1751 Saxony Baptism Thaler

Among the highlights of our September coin auction is a piece that transcends numismatics: a 1751 baptism thaler from the Harz-Zellerfeld mint in Saxony, struck by die-cutter Johan Benjamin Hecht. This exceptional thaler does not merely depict a biblical scene — it enacts one. With scripture quoted in full on both obverse and reverse, it stands as one of the most theologically charged coins ever to appear in our auction. 

Devotion struck in metal 

Baptism thalers emerged from the German states as a distinctly Lutheran tradition: large-format silver coins commissioned to commemorate the sacrament of baptism and to serve as devotional keepsakes. Unlike standard currency, these pieces were conceived as objects of faith — gifts to be held, studied and passed down. Their iconography drew directly from scripture, and the finest examples read almost like sermons cast in silver.  

The obverse: all three voices of the Trinity 

The obverse presents the baptism of Jesus in the River Jordan by John the Baptist. The scene is dense with theological meaning: John proclaims ‘Sihe das ist Gottes Lam, welches der Welt Sünde trägt’ (John 1:29). Above them, God the Father declares ‘Dies ist mein lieber Sohn, den solt ihr hören’, while the Holy Spirit descends in the form of a dove. All three persons of the Trinity are present and given voice; a compositional feat that few coins of any era have achieved. The rim carries a further command from Matthew 28:19: ‘Tauffet sie im Nahmen des Vaters, und des Sohnes, und des H. Geistes’.

The reverse: a theological argument in nine lines

Where the obverse shows the scene, the reverse makes the argument. Nine lines of text lay out the Lutheran doctrine of baptism, concluding with the words ‘Gott Vater nimt zum Kinde mich in der Taüffe an. Gott Sohn tilgt meine Sünde die mich verdammen kan. Der Geist mich neü gebiert und dann zum Himmel führt’, with references to Galatians, Titus and 1 Peter. The rim carries the promise of Mark 16:16: ‘Wer da glaubet und getaufft wird, der wird selig werden’. Together, the two sides form a complete confessional statement — a rare achievement in the numismatic arts.

Coin specialist Mitch de Vroed: “This is one of those coins where you keep finding new layers. The obverse shows the baptism scene with all three persons of the Trinity present, each with their own spoken words from scripture. The reverse continues the theological argument across nine lines of text. Hecht didn’t make a coin — he made a confession of faith in silver.”

Johan Benjamin Hecht and the Harz-Zellerfeld mint

The Harz-Zellerfeld mint in Lower Saxony was one of the most productive mints of the German states. Die-cutter Johan Benjamin Hecht, whose initials I.B.H. appear on the reverse, was known for his ambitious, narrative compositions. This baptism thaler represents the tradition at its peak: technically accomplished, iconographically ambitious, and spiritually earnest.

Graded VF/XF, this thaler is offered as lot 343 in our September coin auction. A rare opportunity to acquire a devotional object as much as a numismatic treasure.